blog

Wanneer is een verpakking misleidend?

Blog

De verpakking van een product kan misleidend zijn als daarop claims staan die onjuist zijn. In 2015 heeft het Europese Hof van Justitie geoordeeld dat als de ingrediëntendeclaratie – de lijst met ingrediënten – juist en volledig is, het publiek tóch misleid kan worden door de rest van de verpakking. Juiste informatie op de achterkant van het etiket kan misleiding niet wegnemen, want de consument leest het hele etiket. Dit roept de vraag op: wanneer is een verpakking misleidend? Een artikel van Joost Becker, advocaat reclamerecht bij Dirkzwager.

Wanneer is een verpakking misleidend?

De zaak gaat over een theeverpakking van Teekanne met daarop afbeeldingen van frambozen en vanillebloesem. De verpakking vermeldt: ‘enkel natuurlijke ingrediënten’ en ‘vruchtenthee met natuurlijke aroma’s’. De lijst met ingrediënten maakt echter duidelijk dat de verpakking géén framboos, vanille of de aroma’s daarvan bevat.
Er werd gesteld dat deze verpakking misleidend is omdat de consument de indruk krijgt dat de thee bestanddelen van framboos, vanille en natuurlijke framboos- of vanille-aroma’s bevat. Het Hof van Justitie gaat daar in mee. Waarom?

Vermoedelijke verwachting consument

De regelgeving over etikettering bepaalt dat reclame voor levensmiddelen, waaronder de verpakking ervan, niet misleidend mag zijn voor de consument.

Het Hof van Justitie formuleert de rechtsregel: ‘Bij de beoordeling of een etikettering voor een koper misleidend kan zijn, moet de rechter voornamelijk uitgaan van de vermoedelijke verwachting ten aanzien van die etikettering die een normaal geïnformeerde en redelijk omzichtige en oplettende consument heeft ten aanzien van de oorsprong, de herkomst en de hoedanigheid van het levensmiddel, aangezien het er in wezen om gaat de consument niet te misleiden en hem er niet toe te brengen ten onrechte te geloven dat het product een andere oorsprong, herkomst of hoedanigheid heeft dan in werkelijkheid het geval is.’

Verpakking telt mee

De toetssteen (misleiding of niet?) brengt volgens het Hof mee dat, hoewel de consument ook de verplichte ingrediëntenlijst leest, de rest van de verpakking mag meetellen bij de vraag of de verpakking misleidend. Kortom, ook al is de lijst met ingrediënten juist en volledig, deze lijst kan ‘ondergeschikt zijn om de verkeerde of dubbelzinnige indruk van de consument over de kenmerken van een levensmiddel, die voortvloeit uit de andere elementen waaruit de etikettering van dat levensmiddel is samengesteld, genoegzaam te corrigeren’.

Vervolgens geeft het Hof een algemene regel over misleiding: ‘[i]n de situatie waarin de etikettering van een levensmiddel en de wijze waarop deze is uitgevoerd, in hun geheel beschouwd, de indruk wekken dat dit levensmiddel een ingrediënt bevat dat het in werkelijkheid niet bevat, kan dergelijke etikettering de koper dus misleiden ten aanzien van de kenmerken van dat levensmiddel.’ Deze vorm van misleiding is niet toegestaan.

Elementen verpakking

De rechter dient dit voor elke verpakking te bepalen. Hij zal in geval van de theeverpakking dus moeten onderzoeken of alle verschillende elementen van de etikettering van de vruchtenthee, de consument zal misleiden over de aanwezigheid van frambozen- en vanillebloesembestanddelen of van uit die ingrediënten verkregen aroma’s. Volgens het Hof moet daarbij rekening worden gehouden met: woorden en afbeeldingen, hun plaats, grootte en lettertype, kleur, taal, zinsbouw en leestekens van de verschillende elementen op de verpakking.

Juiste ingrediëntendeclaratie niet voldoende

Auteur Joost Becker

Auteur Joost Becker

 

De conclusie is dat de consument wordt geacht zowel het etiket als de ingrediënten te bekijken, maar dat de boodschap die uitgaat van het totaalbeeld van de rest van de verpakking misleidend kan zijn als die onjuist is. Een juiste ingrediëntendeclaratie is dus niet voldoende om mogelijke misleiding weg te nemen. De rest van de verpakking telt ook mee. Aan de hand van het totaalbeeld moet worden bepaald of de verpakking misleidend is of niet.

Reageer op dit artikel

Gerelateerde tags

Lees voordat u gaat reageren de spelregels